Coffeeklatch

Dat we het hele jaar door eten waar we zin in hebben, dat is luxe. Er bestaat immers zoiets als de natuurlijke loop der dingen. We zijn het vergeten, maar groenten en fruit zijn seizoensgebonden, enorm divers en verre van perfect. Bart Belmans van Sanguisorba doet niet aan traditionele landbouw. In zijn kwekerij experimenteert hij met ‘vergeten’ groenten, eetbare bloemen en wilde kruiden. Sterrenchefs lopen af en aan, maar Bart is vooral gecharmeerd door de belangstelling die vanuit onverwachte hoek komt. “Onlangs kwam er iemand van een frituur langs, met de vraag om peterselie te kweken in de tuin. De man wilde verse tartaar draaien voor bij de frietjes. Van een mentaliteitsverandering gesproken. Dat is toch fantastisch!”  We krijgen geen koffie en koekjes, wel verse lekkernijen. Bart wil dat we daadwerkelijk proeven van wat hem al jarenlang smaakt. 

Er bestaat een hernieuwde belangstelling voor wat je doet. Hier en daar begint men stilaan eigen planten en groeten te kweken.

Mensen beginnen te planten op zand of ze verwijderen tegels op straat. In de wijk Zurenborg (Antwerpen) zie je veel klimplanten en je hebt ook stadsguerrilla’s die kale plekken aanpakken en meer groen brengen in de stad.

 

En op enkele kilometers buiten de stad, bevindt zich een grote groene oase.

Voor een tuinbouwbedrijf is onze lap grond echt mini. Voor bloemkolen of tomatenteelt heb je minstens 5 à 6 hectare nodig en wij zitten aan slechts 1,5 hectare. Maar we groeien snel. Een paar jaar geleden was dit nog een paardenweide. Met wat ik teel, kan ik in mijn eigen levensonderhoud voorzien. En hoewel ik vegetariër ben, loop het hier vol wild. Moest ik de poorten achter mij sluiten, ik denk dat ik pas na 2 jaar naar de winkel zou moeten gaan.

 

Het is hier zo weelderig, het lijkt alsof alles hier mag groeien.

Dat is ook zo. We maken geen onderscheid tussen kruid en onkruid, want in het woord onkruid zit het woordje ‘on’ en dat zou betekenen dat er zoiets als een plastieken plant zou groeien. Nu zijn we aan het experimenteren met het onkruid distel. Vele 'on'kruiden zijn lekker en bevatten vele vitamines. Alles is bruikbaar. En in de natuur bestaat er niet zoiets als een begrensd bos waar planten mooi op een rij groeien. Alles mag hier groeien en alle planten die je hier ziet, hebben een verhaal. Hier is de zwartmoeskervel. Het is voor de helft een groente, voor de andere helft een kruid. Vanaf dat we de grensgebieden in de plantenwereld gingen verkennen, ging er een nieuwe wereld voor ons (Bart en zakenpartner Piet De Bolle) open. En dan spreek ik over de ‘vergeten’ of historische groenten.

 

 

Wat zijn ‘vergeten’ groenten?

Vroeger gingen mensen intuïtiever op zoek naar voedsel. Vòòr de tijd van de aardappels waren er meer voedingrijke knollen vb. aardkastanjes, suikerwortels en er was een grote kennis aan medicinale planten. Maar nu is die kennis verloren gegaan en de consumptie staat centraal. Trostomaten geuren niet meer en ze zijn allemaal even groot. Wij wilden het anders aanpakken, terug naar de oorspong, naar de oude groenten families gaan en puur op smaak en voedingsstoffen werken. En daarom krijgen wij de betere horeca over de vloer. Elke plant groeit op zijn eigen ritme en het gamma aan ‘vergeten’ groenten groeit elke dag aan.

 

Dus er zijn vele groentensoorten die we niet kennen?

Natuurlijk, maar gaat veel verder dan dat. Chef-koks verrijken ons met hun gerechten en wij telen heel gericht, zodat we gespecialiseerd geraken in de zotste dingen: de Mexicaanse olijfkomkommer, de pinguïn komkommer, het oesterblad dat geweldig is met een glaasje cava, de Black monnic chili.,…We kweken nieuwe eetbare bloemensoorten, zoals de Hot Lips van de pompelmoessalie. En hoe meer je teruggaat in de planten- en kruidengeschiedenis, hoe feller de kleuren en de smaken.

Alles groeit hier, van alle uithoeken uit de wereld. En alle groenten mogen bij ons bloemen. Want de bloemetjes van de groente zijn vaak lekkerder dan de plant zelf. Is de wortel niet bruikbaar, dan gebruiken we de stengel. Is de stengel niet lekker, dan gebruiken we het blad, of de bloem en dan de vrucht. Je hebt dus een veel langere oogst. Het gewas blijft groeien en het blijft opbrengen.

 

Sanguisorba is eigenlijk een speeltuin waar er volop geëxperimenteerd wordt.

Er is heel veel creativiteit aanwezig. Je kan het zo gek niet bedenken, we halen het uit de context en we beginnen het te telen. We hebben een saladbar waar we verschillende zaden met elkaar kruisen. We brouwen ook ons eigen kruidenbier, Pimpernelle en een bakker uit de buurt gebruikt het om er brood van te maken. Het is echt Spielerei en Sanguisorba zorgt voor heel wat kruisbestuivingen in de buurt.

 

Heb je je groene vingers van thuis uit meegekregen?

Mijn moeder was bezig met culinaire, maar ook met medicinale kruiden. Eerst woonden we in Deurne, maar nadat we naar de boeren buiten waren verhuisd, begon ons ma te freaken met planten en kruiden. Dus de liefde voor alles wat groeit en bloeit, heb ik van haar.  Ikzelf heb tuinbouwschool gevolgd, maar dat was me te industrieel. Dan heb ik 18 jaar lang als tuinman in een rusthuis gewerkt, maar na een tijdje boeide dat me niet meer. Toen ben ik met mijn eigen bedrijfje begonnen. De ‘vreemde’ planten van mijn moeder heb ik verder gekweekt, maar daar was geen markt voor. En met het kweken van de culinaire kruiden werden we te hard beperkt door de seizoenen. We wilden de seizoenen verrijken en vandaar onze drang tot vernieuwing. 

Maar het is vooral hard werken.

We werken 7 dagen op 7 en van eind november tot midden februari sluiten we de poorten en schermen we alles af met zeilen tegen de vorst. In de rustperiodes geef ik les en ga ik via het internet en op landbouw- en tuinbeurzen op zoek naar nieuwe gewassen. Ik ben continu op zoek naar nieuwigheden.

En Sanguisorba draagt ook het bio label. Vind je dat zelf belangrijk?

Het label staat toe dat we op verschillende markten kunnen spelen. We gebruiken geen chemische mest- en sproeistoffen, geen verwarmde serres, en alles krijgt de tijd om te groeien en we werken met seizoensgebonden groenten. Piet zei: waarom vragen we eigenlijk geen bio label aan? Vanaf dat je het label aanvraagt, word je onderworpen aan controles. Je kan de idealist uithangen, maar het is toch ook belangrijk te weten dat je grond gezond is. En door het bio label klopt het plaatje helemaal.

En hoe zit het met mechanisatie? Als je wil groeien, moet je toch mee met de tijd.

Mannen pakken uit met snelle wagens, boeren met hun tractors. Die afgedankte machine daar, dat is onze Rolls Royce (lacht.) We zijn stilletjes aan het mechaniseren, in die zin dat we alles recycleren wat een ander weggooit. Niks is nieuw en aan de meeste machines hebben we zelf zitten prutsen. We hebben een ouderwetse planter en dat is ons ‘sociaal machien’. Als we gaan planten zitten we naast elkaar en zo kunnen we eindelijk nog eens een praatje slaan. En als extra’tje hebben we ook een slang voor de Pimpernelle om de dorst te lessen. (lacht.) We werken hard, dus we mogen ook hard leven, nee? 

We zijn enthousiast over wat we doen, we werken in de gezonde buitenlucht en er heerst hier een losse werksfeer. Groeien mag, maar niet te hard.

sanguisorba

www.sanguisorba.be

open van maart tot november